‘’Τα σκουπίδια τα παράγουμε εμείς και πρέπει να τα διαχειριστούμε’

0
338

Γράφει: Ο Χρήστος Παπαδάκος – Πρόεδρος της Τ.Κ Στεφανιάς

Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα χωριά μας και συνολικά ο Δήμος Ευρώτα είναι τα απορρίμματα ή όπως αποκαλούνται Αστικά Στερεά Απόβλητα (Α.Σ.Α). Ενώ η Επιστήμη και η Τεχνολογία στην διαχείριση των Α.Σ.Α έχουν προχωρήσει, εμείς παραμένουμε αγκυλωμένοι σε προηγούμενες δεκαετίες και βολευόμαστε στο θάψιμο σε ΧΑΔΑ ή πετάμε ότι μας είναι περιττό, όπου βρούμε χωρίς να υπολογίζουμε τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και γενικά στην ζωή μας.

Το δόγμα ‘’τα σκουπίδια και οι κάδοι στην πόρτα του γείτονα’’ ισχύει ακόμα. Η κατάσταση όμως έφτασε στα όρια της ,όχι μόνο γιατί όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι οι ΧΑΔΑ ολοκλήρωσαν τον ρόλο τους, αλλά κυρίως γιατί οι κανόνες της Ευρωπαϊκής και Ελληνικής νομοθεσίας θα είναι αμείλικτοι ,όταν δεν γίνεται εφαρμογή στην ολοκληρωμένη διαχείριση των Α.Σ.Α. Νόμοι υπήρχαν πάντα και πρόστιμα επιβάλλονται , όμως η κλεψύδρα γύρισε, ο χρόνος και τα περιθώρια τελειώνουν και η αντιμετώπιση στην μη εφαρμογή θα είναι τελείως διαφορετική και είναι προτιμότερο να μην βρεθούμε αντιμέτωποι.

Στην σημερινή φάση πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα απορρίμματα με άλλη αντίληψη, γιατί με την συνδρομή της τεχνολογίας είναι ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ – ΥΓΕΙΑ & ΧΡΗΜΑ. Οι μέθοδοι επεξεργασίας των απορριμμάτων έχουν τέτοια αποτελέσματα ,όπου τουλάχιστον το 80% γίνονται ανακτήσιμα υλικά ,δηλαδή χρήσιμα για επαναχρησιμοποίηση και μόνο το 20% αποφορτισμένο (χωρίς στραγγίδια κλπ) ως υπόλειμμα ‘’θαβεται’’ στο Χώρο Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤΥ).

Οι επαρκείς ποσότητες και η κατάλληλη υποδομή του ΧΥΤΥ το υπόλειμμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή βιοαερίου. Ίσως αυτό ακούγεται ουτοπικό και κάποιος θα πει ‘’ στην Ελλάδα είμαστε και αυτά δεν γίνονται’’. Η έμπρακτη απάντηση υπάρχει από τις ήδη λειτουργούσες μονάδες Μηχανικής Επεξεργασίας Αποβλήτων (Μ.Ε.Α), μεταξύ των οποίων και στο Ελευθεροχώρι Ιωαννίνων της Ηπείρου. Μάλιστα αυτή η μονάδα βραβεύθηκε ως το καλύτερο περιβαλλοντικό έργο για το 2018.

Η νέα γενιά που κάνει περισσότερη χρήση του Internet μπορεί να ενημερωθεί για τον τρόπο λειτουργίας των Μ.Ε.Α. και να κατανοήσει ευκολότερα τις τεχνολογικές μεθόδους επεξεργασίας των απορριμμάτων. Σε κάθε περίπτωση όμως αντί να διαφωνούμε με θεωρίες και ασκήσεις επί χάρτου καλό είναι η επί τόπου επίσκεψη στα Ιωάννινα ,για να λυθούν απορίες ,ενδοιασμοί και ενστάσεις.

Η Πελοπόννησος αν και ξεκίνησε πρώτη την διαδικασία για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Απορριμμάτων με την διαδικασία επένδυσης μέσω ΣΔΙΤ, εν τούτοις δεν έχει καταφέρει ακόμα να κάνει το πρώτο βήμα υλοποίησης. Σ’ αυτή την κατεύθυνση λειτούργησαν δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα πολλοί παράγοντες , όμως το αποτέλεσμα δεν αλλάζει και βρισκόμαστε σήμερα στο σημείο μηδέν. Για να είμαστε ειλικρινείς ,εδώ και δεκαετίες το βασικό πρόβλημα και οι αντιδράσεις ήταν πάντα και παραμένουν στην χωροθέτηση της όποιας μονάδας επιχειρήθηκε στο παρελθόν να λύσει το πρόβλημα.

Οι κυβερνώντες , αλλά και οι αυτοδιοικητικοί έχοντας κατά νου την επανεκλογή τους υπολόγισαν το παρόν πολιτικό κόστος των τοπικών κοινωνιών ,έναντι μιας στέρεας και βιώσιμης λύσης του μέλλοντος. Το ζήτημα είναι κατά πόσο στον παρόντα χρόνο θα αναληφθεί το ρίσκο από κυβερνώντες και αυτοδιοικητικούς για να υπάρξουν νέες καθυστερήσεις ή αλλαγή πορείας. Φαίνεται μέχρι στιγμής η παρούσα κυβέρνηση πατώντας στα νομοθετήματα της προηγούμενης επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες κατασκευής του έργου/ων στην Πελοπόννησο, λύνοντας των γόρδιο δεσμό προβλημάτων εμπλοκής.

Οι αυτοδιοικητικοί λόγω και των εκλογών του Μαϊου θέλησαν να πάνε με το ρεύμα της κοινωνίας καταγγέλλοντας στην πράξη τους εαυτούς τους για τα πεπραγμένα τους προφανώς έχοντας κατά νου την επανεκλογή τους. Οι τοπικές κοινωνίες έχουν κάθε λόγο να διαμαρτύρονται ,αφ’ ενός γιατί κάθε νέα τομή δημιουργεί φόβους και αφ΄ ετέρου λείπει η ουσιαστική ενημέρωση για το μέλλον που αφορά τα απορρίμματα. Για τους αιρετούς όμως οι εκλογές τελείωσαν και ο λαός εξέλεξε τις δημοτικές αρχές και τις αντιπολιτεύσεις.

Από εδώ και μπρος όλοι κρινόμαστε από τα έργα μας και όχι από θεωρίες. Έτσι οφείλουμε να μιλήσουμε με ειλικρίνεια στους συμπολίτες μας και όχι κρυπτόμενοι να αναμένουμε αποφάσεις άλλων π.χ ΣτΕ για να προχωρήσουμε.

Από το 2011 έως σήμερα ,ως αυτοδιοικητικοί γνωρίζαμε όλη την πορεία , για την μεταβατική διαχείριση στο Δήμο Ευρώτα όπου είχαν προταθεί πολλοί χώροι σε τοπικές κοινότητες. Όμως κατόπιν διαβούλευσης επιλέχθηκαν τα ‘’ΞΗΡΟΚΑΜΠΙΑ’’ της Τ.Κ Σκάλας με ανταποδοτικότητα στα δημοτικά τέλη, έναντι των άλλων χωριών. Επίσης η συντριπτική πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου ψήφισε το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων ,που εντάχθηκε στον Περιφερειακό και Εθνικό σχεδιασμό, και περιγράφει τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε στην Ανακύκλωση , την Διαλογή στην Πηγή κλπ. Επίσης όλοι γνωρίζαμε ότι από το 2010 η Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Α.Σ.Α είχε ανατεθεί στην Περιφέρεια Πελοποννήσου. Η μελέτη μεταξύ τριών χώρων της Λακωνίας υπέδειξε τα ‘’ΞΗΡΟΚΑΜΠΙΑ’’ της Τ.Κ Σκάλας για κατασκευή ΜΕΑ.

Τα γεγονότα που ακολούθησαν είναι γνωστά και ο καθένας μπορεί να αποτιμήσει την υφιστάμενη κατάσταση και να πράξει ανάλογα .Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική και αμείλικτη. Αν υποθέσουμε ότι ακυρωθεί το ΣΔΙΤ ,έχουμε αναλογιστεί τι θα συμβεί την επόμενη μέρα στον Δήμο Ευρώτα ;

Επομένως ζητούνται απαντήσεις στα πιο κάτω ερωτήματα:

1. Υπάρχει μελέτη περιβαλλοντικών όρων για μόνιμη χωροθέτηση εντός των ορίων των Τοπικών Κοινοτήτων του Δήμου Ευρώτα. Η χωροθέτηση είναι το πρώτο και αναγκαίο βήμα είτε γίνει με συνολικό ,είτε γίνει με τοπικό σχέδιο διαχείρισης;

2. Υπάρχει οικονομοτεχνική μελέτη για το κόστος διαμόρφωσης του όποιου χώρου επιλεγεί, της υλικοτεχνικής υποδομής ,αλλά και των κατάλληλων μηχανημάτων επεξεργασίας; Αν δεν επιλεγεί η αυτοτελής διαχείριση των Α.Σ.Α από το Δήμο ,ως κοστοβόρα και επιλεγεί ιδιώτης πόσο θα κοστολογηθεί ο παραγόμενος τόνος στον Δήμο Ευρώτα;

3. Εκτός του χρόνου που θα χρειαστεί για να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες ,πως είμαστε σίγουροι ότι η όποια χωροθέτηση σε Τοπική Κοινότητα ,δεν θα προκαλέσει αντιδράσεις και νέες προσφυγές;

4. Το καθοριστικό ζήτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι ,αν ο Δήμος Ευρώτα έχει τα χρήματα να ανταποκριθεί σ’ αυτό το σχέδιο ,χωρίς την αύξηση των δημοτικών τελών;

Συνεπώς η Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Απορριμμάτων με την προτεινόμενη λύση ανάλογη του ΣΔΙΤ Ηπείρου είναι η ασφαλέστερη και αποδοτικότερη λύση μαζί με τις βελτιωτικές προτάσεις που μπορούν να γίνουν και αφορούν το σύνολο της ανταποδοτικότητας, όπως δημοτικά τέλη, μελέτες, έργα υποδομής.

Για τον Δήμο Ευρώτα μετά την αρνητική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για το έργο Μ.Ε.Α , το πρόβλημα γίνεται πολυπαραγοντικό και δύσκολο.

Πρέπει να λυθούν τρία αλληλένδετα θέματα:

Α. Συλλογή Απορριμμάτων : Πως θα γίνει στο άμεσο μέλλον ; Με την συμμετοχή ιδιωτών ή όχι. Τα ανακυκλώσιμα υλικά ποιος θα τα εκμεταλλεύεται και σε ποιο τόπο; Τα βήματα του Τοπικού Σχεδίου των Α.Σ.Α που και πότε θα εφαρμοστούν (π.χ Διαλογή στην Πηγή, πράσινα σημεία, κομποστοποποίηση κλπ)

Β. Μεταβατική Διαχείριση: Θα συνεχιστεί στην υφιστάμενη θέση ‘’ΞΗΡΟΚΑΜΠΙΑ’’ ή θα επιλεγεί άλλος χώρος. Αν συμβεί αυτό πότε και πως και σε ποιο χρονικό διάστημα θα αποκτηθούν οι περιβαλλοντικές άδειες.

Γ. Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Α.Σ.Α : ΣΔΙΤ ή Τοπική Διαχείριση, όπως έχει επιλέξει το δημοτικό συμβούλιο; Αν το ΣτΕ , η Κυβέρνηση και η Περιφέρεια Πελοποννήσου επιλέξουν να προχωρήσουν στην κατασκευή του έργο/ων (Μ.Ε.Α) ,ο Δήμος Ευρώτα έχει εναλλακτικό σχέδιο; Πριν είναι αργά πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους συμπολίτες μας.

Ο Δήμος Ευρώτα από το 2011,είχε ένα δυναμικό σχέδιο εκκίνησης και το σοβαρότερο δεν επιβλήθηκαν πρόστιμα λόγω του μοντέλου που ακολουθήθηκε για πολλά χρόνια και εγκαταλείφθηκε (!) Από τον όλο σχεδιασμό αποκτήθηκαν εμπειρίες χρήσιμες για το μέλλον. Πρώτιστο μέλημα είναι η ενημέρωση των πολιτών στα χωριά. Είναι αναγκαίο να κατανοηθεί ότι τα σκουπίδια είναι δικά μας και πρέπει όλοι μαζί να τα διαχειριστούμε με σχέδιο και ευαισθησία.

Με βασικό άξονα την Διαλογή στην Πηγή και την ορθολογική Ανακύκλωση πρέπει να ξεκινήσουμε για να επιτύχουμε τους στόχους μας, σύμφωνα με την κείμενη Ευρωπαϊκή και Ελληνική νομοθεσία. Η πρωτοβουλία ανήκει στη δημοτική αρχή να καθορίσει το σχέδιο ,τόσο στην συλλογή, όσο και στην διαχείριση των Α.Σ.Α.

Η ταφή των απορριμμάτων και το άνοιγμα χωματερών δεν είναι λύση. Πως είμαστε βέβαιοι ότι οι χωματερές όλα αυτά τα χρόνια και τώρα ακόμα δεν μολύνουν το περιβάλλον και τον υδροφόρο ορίζοντα; Οι αναβολές στο όνομα του πολιτικού κόστους αυτή την ώρα δεν βοηθάει κανέναν.

Η ενημέρωση των πολιτών , με σαφές και καθορισμένο σχέδιο στην συλλογή των απορριμμάτων , η συνεργασία των Προέδρων και των Τοπικών Συμβουλίων είναι οι άξονες για να πεισθεί η κοινωνία ότι υπάρχει θέληση και αποφασιστικότητα ότι κάτι αλλάζει.

Αλλιώς τα πρόστιμα θα χτυπήσουν την πόρτα του κάθε νοικοκυριού.

Το θέλουμε;